Op de dag dat mijn zoon Dex onverwacht met 29 weken en 4 dagen, door een spoedkeizersnede gehaald moest worden, viel mijn wereld stil. Ons leven veranderde in een realiteit van angst, onzekerheid en continue vechten voor iedere kleine stap vooruit. Terwijl iedereen om ons heen verder leek te gaan, leefden wij in een bubbel van ziekenhuisgangen, piepende machines en nachtelijke zorgen. Deze periode en de emotionele achtbaan die erop volgde deel ik regelmatig op mijn eigen blog van Veurwaarts, omdat ik heb ervaren dat het delen van ervaringen niet alleen troost geeft, maar ook helpt bij het verwerken van een gebeurtenis die je wereld op zijn kop zet.
Geen ruimte voor de stilte achter de woorden
De impact was niet alleen lichamelijk, want ik voelde constant spanning, onrust en onuitgesproken zorgen. Na het intake gesprek met een psycholoog werd dit ook al snel duidelijk. Postnatale depressie, PTSS en lichte vorm van dwangneurose waren de “stickertjes” die ik opgeplakt kreeg. Maar toen ik dit bij mijn bedrijfsarts wilde bespreken, voelde het alsof ik tegen een muur praatte.
Toen ik voor het eerst bij de bedrijfsarts zat en probeerde te delen wat er werkelijk met mij gebeurde: de angstige nachten, de voortdurende spanning, de manier waarop ik moeilijk kon ontspannen, was het antwoord niet wat ik nodig had. Er leek geen ruimte te zijn voor wat ik écht probeerde te zeggen. Mijn klachten werden letterlijk afgedaan door te lachen dat een man geen postnatale depressie zou kunnen hebben maar het “normale stress” was.
Het gemis van erkenning was zwaarder dan de diagnose
Het was niet alleen wat er werd gezegd, maar vooral wat er niet werd gehoord. De bedrijfsarts leek niet te kunnen of willen zien wat er in me omging. In plaats van serieus te kijken naar de context en impact van de vroeggeboorte, de continue spanning, het gevoel van verantwoordelijk zijn en het constant klaarstaan, dat me uitgeput en gespannen maakte, werd het gereduceerd tot iets “normaals”.
Dat gemis van erkenning voelde als een extra druk bovenop alles wat ik al droeg. Alsof mijn woorden niet de moeite waard waren. Alsof mijn mentale worsteling niet serieus genomen werd. Het liet me achter met de vraag: hoe kunnen we van vaders verwachten om open te zijn als zelfs professionals niet lijken te luisteren?
Waarom luisteren ertoe doet
Juist vaders, en mannen in het algemeen, ervaren na een traumatische start van hun vaderschap vaak intense mentale reacties, zoals depressies of PTSS-achtige klachten. Het wordt nog te vaak gezien als iets dat “er gewoon bij hoort”, of waar je je maar doorheen moet slaan. Wat ik zelf merkte, maar ook tijdens de talloze gesprekken en interacties met andere vaders, is dat de mentale impact van een vroeggeboorte niet vanzelf weggaat door te zeggen dat het “normaal” is.
Wanneer de essentie van jouw ervaring niet serieus wordt genomen, voelt dat alsof je niet gezien wordt. Dat was pijnlijker dan wat ik had verwacht. Het voelde alsof mijn worsteling niet voldeed aan wat de maatschappij als “genoeg reden” voor mentale klachten ziet. Maar voor mij was de impact voelbaar in alles wat ik deed: bij het wakker worden, bij contact met Dex, bij de terugkeer naar werk. Het was een sluipende en blijvende druk.
Van stilte naar verbinding – waarom dit verhaal nodig is
Dat is precies waarom ik betrokken ben bij Zacht Verder waarbij we onder andere zichtbaarheid en erkenning wil geven aan levend verlies en professionals willen laten inzien, wat dit voor impact heeft op ouders. Zacht Verder richt zich op het doorbreken van het taboe rond de emotionele gevolgen van zowel rouw als levend verlies en ernstige stressvolle ervaringen en wil luisterend aanwezig zijn.
Mijn ervaring met de bedrijfsarts illustreert een groot stuk van wat er in onze maatschappij nog kan veranderen: de manier waarop we luisteren naar vaders en erkenning geven aan hun gevoelens en mentale klachten. Het is niet iets kleins; het is iets dat diep raakt en dat, wanneer het niet serieus wordt genomen, een extra gewicht legt op een toch al zwaarbeladen proces.
Wat ik hoop dat dit doet
Ik hoop dat dit verhaal helpt om het gesprek te openen. Niet alleen met zorgprofessionals, maar ook met werkgevers, collega’s, vrienden en vooral met andere vaders. Mentale impact na een vroeggeboorte is geen bijzaak. Het is een deel van het verhaal dat hoort bij ouderschap, bij verlies, bij verwerking. Wanneer we dat erkennen (en dan bedoel ik echt erkennen), kunnen we samen zorgen voor een omgeving waar vaders zich gehoord voelen, zonder oordeel, zonder minimaliseren.
